~ / articles
نوشتهها
30 نوشته دربارهی برنامهنویسی، زیرساخت و کسبوکار.
1405
1405/07/17
طراحی سایت: وردپرس یا کدنویسی اختصاصی؟مقایسهی صادقانهی طراحی سایت با وردپرس و کدنویسی اختصاصی: سرعت راهاندازی، هزینه در طول زمان، امنیت، کارایی، انعطاف و اینکه کدام برای شما مناسب است.
کسبوکار8 min
1405/07/17
Redis چیست و چه زمانی لازمش داریم؟Redis به زبان ساده: کاربردها در کش، سشن، صف و محدودیت نرخ، انواع داده با مثال redis-cli، ماندگاری RDB و AOF، اجرا با Docker و نکتههای امنیتی.
برنامهنویسی7 min
1405/07/17
سرعت سایت به چه عواملی بستگی دارد؟ (و چطور سریعترش کنیم)سرعت سایت به سرور، محل میزبانی، تصاویر، کش، اسکریپتها، فونتها و پایگاهداده بستگی دارد. چطور تستش کنیم و از کجا شروع کنیم.
برنامهنویسی8 min
1405/07/17
tmux چیست؟ کار روی سرور بدون ترس از قطع شدن اتصالآموزش tmux از صفر: نشست، پنجره و پنل، کلید prefix، جداشدن و برگشتن به نشست، یک فایل tmux.conf کوچک و جدول کلیدهای پرکاربرد.
زیرساخت8 min
1405/07/17
ساخت سرویس systemd برای اجرای برنامه روی لینوکسساخت سرویس لینوکس با systemd: نوشتن unit file با User، WorkingDirectory، Restart و EnvironmentFile، فعالسازی، لاگ با journalctl، خطاهای رایج و امنسازی پایه.
زیرساخت7 min
1405/07/17
rsync: کپی و همگامسازی فایلها بین سرورهادستور rsync در لینوکس با مثال: گزینههای -avzh، قاعدهی اسلش آخر مسیر، dry-run، خطر --delete، exclude، پورت غیراستاندارد SSH و ادامهی انتقال.
زیرساخت7 min
1405/07/17
مانیتورینگ سادهی سرور لینوکس: از کجا بفهمیم مشکل دارد؟مانیتورینگ سرور لینوکس چیست و چه چیزی را باید پایید: CPU، load average، حافظه، دیسک، I/O و سرویسها؛ از ابزارهای داخلی تا Netdata و یک اسکریپت سلامت با cron.
زیرساخت9 min
1405/07/17
دیسک سرور لینوکس پر شده؛ قدمبهقدم چه کنیم؟پر شدن دیسک سرور لینوکس: پیدا کردن مقصر با df و du و ncdu، فایلهای پاکشدهی باز، لاگها و journal، apt، داکر، inode و هشدار پیش از پر شدن.
زیرساخت7 min
1405/07/17
CI/CD چیست؟ اولین خط تولید خودکار با GitHub ActionsCI/CD به زبان ساده و ساخت اولین pipeline با GitHub Actions: اجرای خودکار تستهای Laravel و Python، کش composer، secrets، محافظت از شاخه و استقرار با تگ.
برنامهنویسی7 min
1405/07/17
اسکریپتنویسی bash برای خودکارسازی کارهای تکراریآموزش اسکریپتنویسی bash در لینوکس: shebang، set -euo pipefail، متغیر و کوتیشن، آرگومان، شرط، حلقه، تابع، کد خروج، لاگ و shellcheck با یک مثال کامل.
زیرساخت9 min
1405/07/17
برنامهنویسی بکاند چیست و از کجا شروع کنیم؟بکاند به زبان ساده و یک مسیر یادگیری واقعبینانه: یک زبان، HTTP، پایگاهداده و SQL، فریمورک، git، لینوکس و استقرار، با پروژهی تمرینی برای هر مرحله.
برنامهنویسی7 min
1405/07/17
هوش مصنوعی در برنامهنویسی: کجا کمک میکند و کجا نهدستیارهای هوش مصنوعی در برنامهنویسی کجا واقعاً کمک میکنند، کجا اشتباه میکنند، و چطور امن و درست از آنها استفاده کنیم؛ از تازهکار تا حرفهای.
برنامهنویسی8 min
1405/07/17
API چیست به زبان ساده؟ و REST API چطور کار میکندAPI به زبان ساده و با مثال: REST API چیست، متدهای HTTP، کدهای وضعیت، JSON، احراز هویت و فراخوانی API با curl، PHP و Python.
برنامهنویسی8 min
1405/07/17
سرور مجازی چیست؟ فرق هاست اشتراکی، سرور مجازی و سرور اختصاصیسرور مجازی چیست و چه کاربردی دارد، چه فرقی با هاست اشتراکی و سرور اختصاصی دارد و برای سایت یا اپلیکیشن شما کدام مناسبتر است.
زیرساخت7 min
1405/07/17
اتصال SSH به سرور و ساخت کلید SSH در ویندوز و لینوکساتصال SSH به سرور، ساخت کلید ed25519 در ویندوز، لینوکس و مک، کپی کلید روی سرور، فایل config، اضافهکردن کلید به GitHub و رفع خطاهای رایج.
زیرساخت7 min
1405/07/17
PHP یا پایتون برای بکاند؟برنامهنویسی بکاند چیست و فرق پایتون و PHP در آن کجاست: فریمورکها، میزبانی، کارایی در عمل، بازار کار، سختی یادگیری و اینکه کی کدام بهتر است.
برنامهنویسی6 min
1405/07/17
دستورات ضروری لینوکس برای مدیریت سروردستورات لینوکس در ترمینال که برای مدیریت سرور اوبونتو هر روز لازم دارید، دستهبندیشده بر اساس کار، با مثال و جدول خلاصهی ۲۵ دستور پرکاربرد.
زیرساخت8 min
1405/07/17
نصب داکر روی اوبونتو ۲۴.۰۴ (Docker Engine)نصب Docker Engine روی Ubuntu 24.04 از مخزن رسمی داکر، کارهای بعد از نصب، تست با hello-world، تفاوت docker.io و docker-ce و حذف کامل.
زیرساخت7 min
1405/07/17
دستورات مهم گیت، از صفرگیت چیست و چه کاربردی دارد، دستورات روزمرهی گیت از init تا push، راههای امن برگرداندن تغییرات، فایل gitignore و یک جدول خلاصه.
برنامهنویسی8 min
1405/07/17
SSL رایگان با Let's Encrypt (برای دامنهی ir هم)گرفتن گواهی SSL رایگان از Let's Encrypt برای دامنهی ir و هر دامنهی دیگر با certbot روی اوبونتو، تمدید خودکار و رفع خطاهای رایج.
زیرساخت7 min
1405/07/17
داکر کامپوز به زبان ساده، با یک مثال واقعیdocker compose چیست و چطور کار میکند؛ یک برنامهی وب با PostgreSQL و Redis، با volume، healthcheck، depends_on و دستورهای روزمره.
زیرساخت9 min
1405/07/17
رکوردهای DNS به زبان ساده: A، CNAME، MX، TXT و بقیهانواع رکورد DNS با مثال: A، AAAA، CNAME، MX، TXT، NS و CAA، معنای TTL، چرا CNAME روی دامنهی اصلی نمینشیند و بررسی رکوردها با dig.
زیرساخت8 min
1405/07/17
کرون جاب در لینوکس: crontab به زبان ساده (و systemd timer)کرون جاب در لینوکس چطور کار میکند: پنج فیلد زمان crontab با مثال، /etc/cron.d، دامهای محیط، لاگ، flock و جایگزین systemd timer.
زیرساخت8 min
1405/07/17
کدام دیتابیس؟ MySQL، PostgreSQL یا SQLiteمقایسهی منصفانهی MySQL و PostgreSQL و SQLite: کاربرد هر کدام، همزمانی، پشتیبانی از JSON، زحمت نگهداری، میزبانی و اینکه کی NoSQL منطقی است.
برنامهنویسی7 min
1405/07/16
بسازیم، بخریم یا اشتراک بگیریم؟ انتخاب نرمافزار برای کسبوکار کوچکمقایسهی ساخت، خرید و اشتراک نرمافزار برای کسبوکار کوچک: هزینهی سهساله، وابستگی، نگهداری، امنیت و فهرست سؤال از فروشنده.
کسبوکار8 min
1405/07/15
صف در لاراول: کارهای کند را از دل درخواست بیرون بکشیدراهنمای عملی صف در لاراول ۱۳: ساخت Job، تلاش دوباره و backoff، کارهای یکتا، Jobهای شکستخورده، idempotency و اجرای worker با systemd.
برنامهنویسی9 min
1405/07/14
پشتیبانی که واقعاً بازگردانی شود: قاعدهی ۳-۲-۱ در عملقاعدهی ۳-۲-۱، dump درست از MySQL و PostgreSQL، اسکریپت bash با چرخش و rsync، زمانبندی با cron و مهمتر از همه آزمودن منظم بازگردانی.
زیرساخت9 min
1405/07/13
کش در لاراول: چه چیزی را، کجا و برای چه مدتراهنمای عملی کش در لاراول ۱۳: انتخاب داده برای کش، remember و flexible، تعیین TTL، کلیدهای نسخهدار، پاککردن کش و جلوگیری از هجوم همزمان.
برنامهنویسی9 min
1405/07/12
ساعت اول یک سرور تازه: امنکردن Ubuntu 24.04 قدمبهقدماز کاربر غیر root و ورود فقط با کلید SSH تا ufw، بهروزرسانی خودکار و fail2ban؛ کارهایی که در ساعت اول هر سرور Ubuntu 24.04 باید انجام شود.
زیرساخت9 min
1405/07/11
اول مسئله را بنویسید، بعد سراغ کد برویدپیش از سفارش یا ساخت نرمافزار، مسئله را در یک صفحه بنویسید: چه کسی، امروز چه میشود، چقدر هزینه دارد و «تمامشده» یعنی چه.
کسبوکار8 min